| |
111. ‘DE SAGE VAN BRABO EN ANTIGOON’ |
 |
| Foto van titelblad van een
Antwerps volksboek over de zwaanridder. |
 |
Een schoone historie van den ridder van
aventueren HELIAS genaemd den ridder met de Zwaen. |
| |
|
|
Blz 10;12 Fragmenten uit
‘ANTWERPEN DOOR DE EEUWEN HEEN’
) Met 13
kaarten en 215 afbeeldingen, waarvan twee in kleur, 695 blz, DE
SIKKEL ANTWERPEN MCMLI (1951)
Door
Kanunnik
Historicus Dr. FLORIS PRIMS (03-03-1882/26-10-1954)
ERE-STADSARCHIVARIS ANTWERPEN (afkomstig van
Grobbendonk.
“De weerga van
het
Rooms-Capitolijnse wolvinnemonument is de Brabofontein van
Antwerpen. Beide beelden de legendarische oorsprong uit van de
respectieve steden, en verklaren er de naam van. De 'Brabo legende'
bestaat uit drie geledingen, die achtereenvolgens gegroeid zijn,
namelijk: - een Lotharingische grondslag, - een Brabantse
en - een Antwerpse
verdieping.
- Het aloude
Neder-Lotharingen, gekneed en geprest door zijn machtige buren van
Oost en West, maar ondanks alles trots op zijn keizerstad en zijn
primauteit, ontwikkelde een eigen vaderlandsliefde; men bewaarde er
het Carolingisch ideaal van het Ene Keizerrijk. Onze Karel van
Lorreinen had in 954 de Franse kroon moeten erven, maar Hughe Capet,
graaf van Parijs, « heeft Vranckerike an hem geslegen ».
- Frankrijk is
Brabant ontstolen, klaagt Boendale. Des te meer verheerlijkt men te
onzent de hertogen van Brabant. Van in de XIII de eeuw verhaalt men
dat ze afstammen van de ridder met de Zwaan, van Lohengrin, d.i. de
Lorrein Gerin of Werin. De fantastische zwaanridderlegende - van de tot
zwanen omgetoverde zonen van Oriant, van Lohengrin, Parcivaal's
zoon, die met de zwaan vertrekt, omdat zijn vrouw, Elza van Brabant,
om zijn naam vraagt - wil o.m. de afkomst der Brabantse dynastie
verklaren. En daarop zal men voortbouwen.
(Foto
Bureau voor Propaganda en
Toerisme, Antwerpen) De Brabo op de putkevie van Quinten Massys,
voorgesteld als Romeins krijgsman met de dubbele arend op de borst.
|
 |
Terwille van de
Romeinse roem
zoekt men verband met Julius Cesar. Een zoon van Merrowinc huwt
Swane, in
Griekenland. Ze hebben een zoon en een dochter. De ene is Cesar, de andere Swane (zoals haar moeder), die Brabo huwen zal.
Deze is een ridder uit Cesar's leger. Te Valencijn (Val aux cygnes)
achtervolgt hij over de Schelde een zwaan, die hem naar Nijmegen
voert, tot bij Swane. Op de terugreis velt hij de reus Druoen en
ontvangt van Cesar het reuzeland dat nu naar Brabo Brabant heet. Het
is integendeel duidelijk dat de naam Brabo uit de aloude naam
Brac-bant, Brabant, verzonnen is. Op deze declaratie of verklaring
van Brabant zou, |
in de XVIe eeuw, die van
«,Antwerpen » volgen : Druoen kapte tolweigerende schippers de hand af en
wierp ze in de Schelde; daarom heette het hier Hand-werpen, en de twee
handen in het wapen (feitelijk vrijheidssymbolen) moesten die uitleg
bevestigen. Aldus bij Willem van Berchem, kanunnik te
Nijmegen, in zijn Kronijk die dagtekent van 1471.
Zijn helden heten Silvius (later Salvius) Brabo en druwoen (Truwant = boef)
Antigoon
(België
en zijn Reuzen). Men
notere dat de twee handen van het stadswapen reeds op het
stadszegel van 1250 voorkomen, en dat nog in 1315 - getuige daarvan Lodewijk
van Velthem in zijn Spiegel Historiael de woorden werp en antwerp als
plaatsaanduiding, doelende op de uitsprong in de bocht van de Schelde,
begrepen werden. De handwerperslegende kon toen nog niet eens worden
uitgedacht. In het begin van de XVIde eeuw gaven reusachtige gebeenten_
(afkomstig van een walvis) die gevonden werden op de. St- Annahille en
dadelijk aan reus Antigoon werden toegeschreven, de legende een schijn van
waarheid. Dürer maakte een notitie over die gebeenten in zijn dagboek (1520). Brabo kreeg waarschijnlijk zijn eerste uitbeelding toen Quinten
Massys zijn beroemde putkuip smeedde : hij stelde hem voor als een Romeins
ridder met harnas, waarop de dubbele arend van het keizerrijk. Bij de
inhuldiging van prins Philips in 1549 bestond de stadsversiering o.m uit een
reus Antigoon, gezeten, hoog 24 voet, op de Grote Markt. Corn. Grapheus
bezorgde ons een afbeelding ervan. De naakte Brabo van Jef Lambeaux, die
thans op de Grote Markt de vrijheidsboom vervangt, is een
kunstenaarsfantasie.”
Nota:De zoektocht naar de
herkomst van de naam Brabant bracht ons bij de 'De sage van Brabo en Antigoon' maar
ook bij de naam van
de stad Antwerpen, de familienaam <Van Antwerpen> (familienaam) < Van Antwerpe> komt
verschillende maal voor in de streek van
Roeselare zie de
kwartierstaat van
Mathis De Brabandere en Tanguy De Brabandere fs (Peter - Veronique Verbeke).
|